Terug naar masterplan
Interview met Iris Dudok, Senior Planoloog Gemeente Rotterdam

De stad doet het nu goed en dat willen we in de toekomst zo houden, maar daar moeten we wel wat voor doen.

“Als we ver genoeg terug gaan, ben ik familie van architect en stedenbouwkundige Willem Dudok. Mijn vader heeft dit onlangs uitgezocht. Hij is gepensioneerd en zoekt onze stamboom uit.”

Als planoloog kijkt Iris Dudok eveneens naar lange tijdspannes, maar dan vooruit. Niet naar volgend jaar, vijf jaar of tien maar twintig jaar vooruit. “De stad doet het nu goed en dat willen we in de toekomst zo houden, maar daar moeten we wel wat voor doen. Door maatschappelijke en economische trends te doordenken op hun ruimtelijke consequenties, kom je op nieuwe kansen en uitdagingen voor de inrichting van de stad. Het is de kunst om vervolgens terug te redeneren om te zien wat vandaag de dag nodig is om op die toekomst te anticiperen. Ook wordt zo duidelijk met welke partijen we daaraan moeten werken.”

Voor de Gemeente Rotterdam bracht Dudok de spreiding en diversiteit van onderwijsinstellingen over Rotterdam in kaart om te ontdekken of ieder kind, ongeacht de buurt waar hij woont, dezelfde kansen en mogelijkheden heeft om zijn talent te ontwikkelen.  “Deze ‘Onderwijskaart’ legt duidelijke verschillen bloot in de stad. In een aantal gebieden wordt een flinke toename van het aantal kinderen verwacht en ontstaat er een tekort aan basisscholen. Opvallender is dat de diversiteit in het scholenaanbod niet optimaal over de stad is verdeeld. Er is bijvoorbeeld een mismatch te zien tussen het huidige basisschoolaanbod in de wijken rondom het centrum en de vraag van, met name hoogopgeleide, ouders.”

De mismatch is ontstaan doordat Rotterdam sneller groeit dan gedacht. De bevolkingssamenstelling verandert. Zo trekt de stad tegenwoordig meer hoogopgeleiden. Steeds vaker vestigen zij zich in de binnenstad en de wijken daaromheen zoals Delfshaven, Noord, Kralingen-Crooswijk en Feijenoord. “Het huidige basisschoolaanbod sluit onvoldoende aan bij de vraag van deze ouders waardoor populaire scholen lange wachtlijsten kennen, er ouderinitiatieven ontstaan om bestaande scholen om te vormen zoals bij de Vrije School in Rotterdam-West is gebeurd of waardoor men gaat reizen om hun kind naar de school van keuze te brengen.”

Dit betekent niet alleen een kloof in vraag en basisschoolaanbod, maar ook wat betreft de middelbare scholen. Dudoks Onderwijskaart laat zien dat in Rotterdam-Zuid het huidige aanbod van middelbare scholen onvoldoende aan de vraag tegemoet komt. “Veel leerlingen verlaten Zuid om naar een middelbare school in Noord te gaan of in de gemeenten die aan Rotterdam grenzen. Deze leerlingen moeten we juist vasthouden. Ook voor de aantrekkelijkheid van het woonmilieu in Zuid is dat van groot belang.“ In dit woonmilieu wordt fors geïnvesteerd. Denk aan de doorontwikkeling van de Kop van Zuid, aan Feyenoord City rondom de Kuip en aan het Hart van Zuid met Zuidplein en Ahoy. “Al deze ontwikkelingen geven een impuls aan het verbeteren van het lokale woon- en leefklimaat waar ook het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid vol op inzet. Het versterken en vernieuwen van het onderwijsaanbod past in deze integrale aanpak.”

Voor Dudok heeft het werken met de onderwijskaarten tot nieuwe inzichten geleid. “Nu zien wij in één oogopslag hoe het onderwijsaanbod over de stad is verspreid en of dit aansluit bij de verwachte toekomstige ontwikkelingen. De kaarten vormen daarmee een belangrijk hulpmiddel in het gesprek met onderwijsinstellingen, maar ook met bedrijven en ontwikkelaars. Dit helpt ons bij het gezamenlijk formuleren van de kansen en uitdagingen voor het passend scholenaanbod van de toekomst.”